Select Page

Autor: Tȟašúŋke Witkó

„Dziadek”

Dziadek był od zawsze. Kiedy sięgnę pamięcią do czasów mojego dzieciństwa, wszędzie Go widzę. Niewysoki, szczupły i pogodny mężczyzna, od którego biła wrodzona dobroć i ciepło. Pamiętam jego wysmaganą wiatrami i trudami życia, pobrużdżoną twarz, łysą głowę otoczoną wianuszkiem siwiutkich, rzadkich włosów oraz spracowane, silne dłonie, o których czystość dbał najbardziej, zarówno poprzez staranne ich mycie kilkanaście razy dziennie, jak i przez sumienne przestrzeganie kościelnego Dekalogu. Uwielbiałem mu się przyglądać kiedy jadł. Robił to powoli, z wielkim spokojem, starannie odmierzając każdy kęs. Gdybym nie znał jego burzliwej historii, nigdy nie przypuściłbym, że życiu tego cudownego człowieka, towarzyszył zawsze głód,...

Czytaj dalej

„Kalumet”

Oglala Lakota, jak prawie wszystkie plemiona Wielkich Równin, kultywowali obrzęd palenia kalumetu, czyli świętej fajki. Ich rytualny charakter powodował, że kalumety znacznie różniły się od tych zwyczajnych, palonych na co dzień. Główki były wykonane z kalinitu, który wydobywali w świętym kamieniołomie Pipestone, ustnik zaś, wytwarzano drążąc kawałek twardego drewna. Całość przyozdabiano pięknie piórami orłów, pazurami niedźwiedzia grizli lub muszelkami. Podniosłe uroczystości religijne, takie jak Taniec Słońca, były zawsze okazją do spełnienia ceremoniału palenia świętej fajki. Dodatkowo, czynność tę postrzegano jako akt przypieczętowujący traktaty pokojowe, zawierane z innymi grupami lub plemionami, negocjacje ustalające granice łowisk zwierzyny płowej oraz zawieranie wzajemnych...

Czytaj dalej

„Duch opiekuńczy”

Życie Indian Wielkich Równin, w tym również Oglala Lakota, było przepełnione głęboką religijnością i mistycyzmem. Otaczający ich naturalny świat, którego zjawisk nie potrafili wytłumaczyć w sposób naukowy powodował, że wiele rzeczy kładli na karb działań istot nadprzyrodzonych. Charakteryzowała ich wiara w duchy przyrody i duchy zmarłych. Otaczali wielką czcią zwierzynę – każdorazowo, po udanym polowaniu, przepraszali zabite zwierzę za zadanie mu śmierci. Wierzyli, że jeśli nie dopełnią tego obowiązku, to szczęście odwróci się od nich i kolejne łowy zakończą się fiaskiem, a to oznaczało głód dla całego plemienia i w jego rezultacie, nieuchronną śmierć. Każdy wojownik, przed podjęciem kluczowej...

Czytaj dalej

„Tipi”

Oglala Lakota mieszkali w przenośnych domostwach zwanych tipi. W języku siou, którym posługiwał się cały naród Teton, nazwa oznacza „miejsce gdzie żyję”. Były to okrągłe, stożkowe namioty z dwoma otworami – jeden, tuż przy ziemi, służył jako wejście, a drugi, w czubku, dawał ujście dymowi z palonego wewnątrz ogniska. Rozwijanie i zwijanie tipi było obowiązkiem kobiet. Najpierw budowały szkielet z długich, około ośmiometrowych, sosnowych tyczek, a następnie naciągały na nie pokrycie, wykonane z wyprawionych skór upolowanych bizonów. Było ono pięknie udekorowane piktogramami przedstawiającymi najczęściej motywy zwierzęce, mistyczne lub przypominającymi wyprawy wojenne, w których wojownik brał udział. Wewnątrz, pod ścianami,...

Czytaj dalej

„Pocahontas”

Kobiety Oglala Lakota były bardzo dzielne, odważne, pracowite i wytrzymałe. Na ich barkach spoczywały wszystkie prace domowe. Odpowiadały za przygotowanie pemmikanu, z mięsa upolowanych przez mężczyzn bizonów, wyprawienie skór na pokrycia tipi, wychowanie dzieci, oraz zwijanie i rozwijanie obozowisk podczas plemiennych wędrówek. Wysoka śmiertelność wśród wojowników powodowała, że ilość kobiet znacznie przewyższała ilość mężczyzn. Obowiązkiem rodziny poległego wojownika było zaopiekowanie się wdową z dziećmi i zapewnienie im bytu. Często zdarzało się, że brat poległego poślubiał swoją bratową i zabierał z dziećmi do swojego tipi – właśnie ten aspekt był głównym powodem wielożeństwa Indian Wielkich Równin. Społeczność indiańska rządziła się...

Czytaj dalej

Kategorie

Śledź nas

Napisz do nas

[email protected]